YMM Tasdik Raporlarına Eklenen Karşıt İnceleme Tutanaklarında Elektronik Dönem

Yazar: Eser Sevinç

Tarih: 23.01.2026

YMM Tasdik Raporlarına Eklenen Karşıt İnceleme Tutanaklarında Elektronik Dönem 

Vergi idaresinin dijitalleşme süreci, son yıllarda yeminli mali müşavirlik (YMM) uygulamalarını da doğrudan etkileyecek önemli düzenlemelerle hız kazanmıştır. Bu kapsamda yayımlanan “Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporlarına Eklenen Karşıt İnceleme Tutanaklarının Elektronik Ortamda Gönderilmesi Hakkında Tebliğ (Sıra No: 1)”, YMM tasdik süreçlerinde kritik bir değişikliği hayata geçirmektedir.

Söz konusu Tebliğ ile birlikte, YMM tasdik raporlarının ayrılmaz bir unsuru olan karşıt inceleme tutanaklarının da dijital vergi dairesi üzerinden elektronik ortamda düzenlenmesi, onaylanması ve gönderilmesi esas alınmıştır.

Karşıt İnceleme Nedir ve Neden Önemlidir?

Karşıt inceleme; yeminli mali müşavirlerin tasdik ettikleri işlemlerin gerçek mahiyetini ortaya koymak amacıyla, tasdike konu mükellefin mal veya hizmet aldığı kişi ve kurumlar nezdinde gerçekleştirdikleri incelemeleri ifade eder.

Özellikle;

• KDV iade tasdikleri
• İndirimli kurumlar vergisi uygulamaları
• Teşvik ve istisna kapsamındaki işlemler

gibi alanlarda karşıt inceleme tutanakları, tasdik raporunun hukuki ve teknik dayanağını oluşturmaktadır.

Tebliğin Amacı ve Getirdiği Yenilikler

Tebliğin temel amacı; karşıt inceleme tutanaklarının;

• Daha hızlı,
• Daha güvenilir,
• Daha ekonomik
• Ve idareyle tam uyumlu

bir şekilde Gelir İdaresi Başkanlığı’na intikalini sağlamaktır.

Bu çerçevede öne çıkan başlıca yenilikler şunlardır:

• Karşıt inceleme tutanakları artık kâğıt ortamında değil, dijital vergi dairesi üzerinden elektronik olarak düzenlenecektir.
• Elektronik ortamda YMM tarafından onaylanan tutanaklar, imzalanmış ve mühürlenmiş belge hükmünde kabul edilecektir.
• Mükelleflerin verdikleri elektronik cevaplar da hukuken geçerli imzalı belge sayılacaktır.

Mükellefler ve Meslek Mensupları Açısından Uygulama Esasları

Tebliğ, yalnızca YMM’leri değil; karşıt inceleme yapılan mükellefleri ve bu mükelleflerle çalışan SMMM’leri de yakından ilgilendirmektedir.

Önemli noktalar şunlardır:

• Karşıt inceleme talebi, mükellefe elektronik ortamda iletilecek ve mükellef bu talebe 30 gün içinde cevap vermek zorundadır.
• Alt kullanıcı yetkisi verilmesi halinde, SMMM’ler tutanak üzerinde görüntüleme ve düzenleme yapabilecek; ancak onay yetkisi mükellef veya kanuni temsilcide olacaktır.
• Karşıt inceleme taleplerine süresinde cevap verilmemesi veya gerçeğe aykırı bilgi verilmesi halinde, Vergi Usul Kanunu mükerrer 355. madde kapsamında özel usulsüzlük cezası uygulanacaktır.

Elektronik Gönderim Takvimi: İhtiyari ve Zorunlu Dönem

Tebliğ, uygulamaya geçişte kademeli bir takvim öngörmektedir:

• 1 Ocak 2026 – 30 Haziran 2026:
  Elektronik ortamda gönderim ihtiyaridir.
• 1 Temmuz 2026 itibarıyla:
  Karşıt inceleme tutanaklarının yalnızca elektronik ortamda gönderilmesi zorunlu hale gelecektir.

Bu tarihten sonra kâğıt ortamında düzenlenen tutanaklar, vergi daireleri nezdinde hukuki geçerlilik taşımayacaktır.

Değerlendirme ve Sonuç

Bu Tebliğ, yeminli mali müşavirlik mesleğinde dijital denetim ve tasdik anlayışının kurumsallaştığını açıkça göstermektedir. Karşıt inceleme gibi yüksek risk ve sorumluluk içeren bir alanın elektronik ortama taşınması;

• Denetlenebilirliği artırmakta,
• Kayıp ve usulsüzlük riskini azaltmakta,
• YMM–idare–mükellef üçgeninde şeffaflığı güçlendirmektedir.

YMM’lerin ve mükelleflerin, 2026 yılına girerken dijital vergi dairesi altyapısına, teknik kılavuzlara ve iç süreçlerine uyum sağlamaları, ileride doğabilecek cezai ve hukuki risklerin önlenmesi açısından kritik önem taşımaktadır.

Yazımız hakkında görüş ve önerileriniz için esersevinc@gmail.com adresine eposta gönderebilirsiniz.