E-Defter ve Tam Tasdik - Tek Bağımsız Denetim ve Yeminli Mali Müşavirlik Ltd. Şti.

İçeriğe git

E-Defter ve Tam Tasdik

E-Defter
Tam tasdik denetimi vergi mükellefinin hesap dönemi boyunca yaptığı ticari faaliyetlerin vergi mevzuatına uyumluluğunu denetleyen yeminli mali müşavirlerin yaptığı denetimdir. Tam tasdik denetimleri mükellefin ticari işlemlerinin muhasebeleştirilmesinden sonra vergiye ilişkin belgeler üzerinden yapılan bir denetim türüdür. Kısaca, işlem anında ve/veya bu işlemlerin muhasebeleştirilmesi anında yapılabilen bir denetim türü değildir.
E-defter uygulaması vergi mevzuatımızdaki yerini gittikçe sağlamlaştırmakta ve yoğunlaştırmaktadır. Şöyle ki, eski düzen defter tutulması yavaş yavaş terkedildiği gibi, e-defter düzenlemesi gereken mükellef sayısı da artırılmaktadır. Maliye idaresinde belirlenen kriterleri taşıyan mükelleflerin e-defter uygulamasına tabi olmaları zorunluluğunun yanında gönüllü olarak da e-defter uygulamasına dahil olmak mümkündür.
E-defterler aylık bazda tutulmakta ve hesap dönemi itibariyle kümülatif bilgiler içermemektedir. Dolayısıyla, örneğin Ocak ayına ilişkin hiçbir kayıt bilgisi Şubat dönemine ait e-defterde yer almamaktadır. Bu yüzden, örneğin üçer aylık mizana ulaşmak için üç ayrı defter bilgilerinin bir arada incelenmesi ve bilgilerin bir araya getirilmesi gerekmektedir.
Eski usulde (kağıt ortamında) tutulan defterler içerisinde bulunan defter-i kebir (büyük defter) her muhasebe hesabının kümülatif bilgisini içerirdi. Oysa, e-defter olarak tutulan defter-i kebirde kümülatif bilgi bulunmadığından, üçer aylık veya yıllık bazda alınacak mizanlar için bu bilgilerin her bir aylık defter bilgilerinin ayrı ayrı bir araya getirilmesi suretiyle oluşturulması gerekmektedir.
Tam tasdik denetiminde e-defterlerde bulunabilecek hataların ve yanlış kayıtların, kayda ilişkin aylık dönemden sonra tespiti halinde, bunların ilgili e-defter üzerinde düzeltilebilmesi mümkün değildir. E-defterlerin e-beratı alındıktan sonra bunlar üzerinde düzeltme birkaç istisnai işlem dışında yapılamaz. İstisnai işlemler için dahi Maliye İdaresinin bilgisi dahilinde gerekli düzeltmeler yapılabilir.
Tam tasdik denetimlerinin e-defter uygulamasına tabi olan vergi mükelleflerinde aktif olarak yerinde ve ilgili dönemi içerisinde yapılması gerekir. E-deftere kaydedilecek belgeleri üzerinde tarih bilgisi var ise, ki çoğu belge üzerinde bu tür bilgi zorunluluk icabı bulunmaktadır, bu belgelerin e-deftere Vergi Usul Kanunu’nda belirtilen süreler (10 gün) kaydedilmesi gerekir ki e-defter kayıt tarihi vergi mükelleflerince geriye doğru olarak değiştirilerek bir düzeltmeye tabi tutulması mümkün değildir. Bu anlamda, tam tasdik denetimlerinin belgelerin e-deftere kaydedildiği her bir aylık dönemde yapılması zarureti doğmaktadır.
E-defter uygulamasında defter denetimleri bu defterlerin XML veya PDF formatında elde edilen kağıt çıktıları üzerinden yapılabilmektedir. XML doğası itibariyle, insan gözüyle okuma yapmaya uygun bir format olmadığı gibi, PDF formatı da veriler üzerinde bilgisayar ortamında işlem yapmaya müsait bir araç olmaktan uzaktır. www.edefter.org web sitesindeki gibi harici bilgisayar programları kullanılarak e-defter üzerinde inceleme işlemi yapılabilmektedir. Bu halde dahi, eğer düzeltilmesi gereken hususlar mevcut ise ve bu durum ilgili dönemde teşhis edilememiş ise, ilgili dönem e-defter kayıtları üzerinde gerekli düzeltme işlemleri yapılamaz, ancak izleyen dönemdeki e-defter kayıtları üzerinde yapılacak muhasebe kaydı ile gerekli düzeltmeler yerine getirilebilir. Bu durumda da e-defteri inceleyenlerin bu tür düzeltme kayıtlarına dikkat kesileceği ve detaylı bir inceleme başlatabileceğini düşünmek gerekir.
Tam tasdik denetimlerinin daha sık yapılması e-defter uygulamalarının hatasız olarak yerine getirilmesini sağlayacaktır.
2019 Tek Bağımsız Denetim ve Yeminli Mali Müşavirlik Ltd. Şti.
Maslak Mah. Maslak Meydan Sok. Beybi Giz Plaza No:1 Dai:55 Sarıyer İstanbul
Tek Bağımsız Denetim ve YMM Ltd. Şti.
İçeriğe dön