Kurumsal Yönetim Endeksi

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından ilk olarak 2003 yılında yayımlanan ve daha sonra 2005 yılında revize edilen Kurumsal Yönetim İlkeleri, kurumsal yönetim anlayışının ülkemizde tanınmasına ve gelişimine katkıda bulunmuştur. Son yıllarda küresel bazda yaşanan krizlerin ve şirket skandallarının arkasında yatan önemli nedenlerden birinin kötü yönetim olduğu görüşü, iyi kurumsal yönetim kavramının ne kadar önemli olduğunu ortaya çıkarmış ve kurumsal platformda oluşan farkındalığı büyük ölçüde artırmıştır. Yapılan ampirik çalışmalar, iyi kurumsal yönetim uygulamalarının şirketler ve yatırımcılar açısından önemli yararları bulunduğunu ortaya çıkarmıştır. Ülkemizde, kurumsal yönetimi teşvik edici nitelikte diğer önemli gelişme de İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) Kurumsal Yönetim Endeksi’nin oluşturulması olmuştur. İMKB, kurumsal yönetim uygulamalarının gelişmesine katkıda bulunmak, şirketleri kurumsal yönetim uygulamaları ve diğer şirketlere referans olmaları konusunda teşvik etmek amacıyla 31 Ağustos 2007 tarihinde Kurumsal Yönetim Endeks’i oluşturmuştur.

Kurumsal Yönetim Endeksi Nedir?

Kurumsal Yönetim Endeksi, SPK tarafından yayımlanan Kurumsal Yönetim İlkelerini uygulayan borsaya kote şirketlerin, SPK tarafından yetkilendirilmiş bir derecelendirme kurumundan on üzerinden en az altı seviyesinde kurumsal yönetim derecelendirme notu almaları halinde dahil olabilecekleri bir endekstir.

Bagimsiz Denetim Hizmetleri/Kurumsal Yönetim Endeksi.pdf

Bu endeks, geçerli kurumsal yönetim derecelendirme notu olan borsa şirketlerinin sayısının beşe ulaşması ile birlikte 31 Ağustos 2007 tarihinde İMKB tarafından hesaplanmaya başlamıştır.

Kurumsal Yönetim Endeksi’nin Amacı Nedir?

Kurumsal Yönetim Endeksi, İMKB pazarlarında işlem gören ve SPK’nın yayımladığı kurumsal yönetim ilkelerine uyumuna ilişkin olarak belirlenmiş derecelendirme notuna sahip şirketlerin “İMKB Kurumsal Yönetim Endeksi Temel Kuralları”na göre fiyat ve getiri performanslarının ölçülmesi amacıyla oluşturulmuştur.

Kurumsal Yönetim Endeksi Nasıl Hesaplanır?

İMKB Ulusal-100 endeksinin ilan edilen en son değeri Kurumsal Yönetim Endeksi’nin başlangıç değeri olarak alınmıştır. Fiyat endeksi seanslar süresince, getiri endeksi seanslar sonunda hesaplanıp ilan edilmektedir. Şirketlerin piyasa değerleri, eski ve yeni (varsa) hisse senetlerinin fiyatları ayrı ayrı dikkate alınarak hesaplanmaktadır.

Kurumsal Yönetim Derecelendirmesi Nedir?

Kurumsal yönetim derecelendirme notu, şirketlerin pay ve menfaat sahiplerine verdikleri önemin, kamuyu zamanında ve doğru aydınlatma faaliyetlerinin, yönetim kurulunun faaliyetlerinin genel kredibilitesi ve pay ve menfaat sahipleri ile ilişkiler hakkında bir görüştür. Şirketlerin kurumsal yönetim değerlemeleri adillik, şeffaflık, hesap verebilirlik ve sorumluluk olarak adlandırılan dört temel ilke çerçevesinde çeşitli kriterler göz önünde bulundurularak yapılır.

Adillik; şirket yönetiminin tüm faaliyetlerinde pay ve menfaat sahiplerine eşit davranmasını ve olası çıkar çatışmalarının önüne geçilmesini ifade eder.

Şeffaflık; şirket ile ilgili finansal ve finansal olmayan bilgilerin, zamanında, doğru, eksiksiz, anlaşılabilir bir şekilde kamuoyuna duyurulmasıdır.

Hesap verebilirlik; yönetim kurulu üyelerinin esas itibariyle anonim şirket tüzel kişiliğine ve dolayısıyla pay sahiplerine karşı olan hesap verme zorunluluğunu,

Sorumluluk ise; şirket yönetiminin anonim şirket adına yaptığı tüm faaliyetlerinin mevzuata, esas sözleşmeye ve şirket içi düzenlemelere uygunluğunu ve bunun denetlenmesini ifade eder.

Kurumsal yönetimin bu dört temel ilkesi, performans ölçümü ve geliştirilmesi esasına dayalı olarak birbirleriyle ilişkilendirilmekte ve böylece, şirketlerin hissedarları için değer yaratırken, toplumsal değerlerle de uyumlu olması beklenmektedir.

Kurumsal Yönetim Endeksine Alınma ve Çıkarılma

SPK tarafından yetkilendirilen derecelendirme kuruluşlarınca yapılan kurumsal yönetim ilkelerine uyum derecelendirilmelerinde, bir bütün olarak tüm ilkelere uyum notu en az altı olan ve İMKB pazarlarında (gözaltı pazarları hariç) işlem gören şirketlerin hisse senetleri derecelendirme notunun İMKB’ye bildirildiği günü takip eden iş gününde Kurumsal Yönetim Endeksi’ne alınır.

Aşağıdaki şartlarda veya durumlarda Kurumsal Yönetim Endeksi kapsamında bulunan ilgili hisse senetleri endeks’ten çıkarılır;

1. Hisse senetlerinin işlem gördüğü pazardan gözaltı pazarına alınması;

2. Yeni bildirilen kurumsal yönetim ilkelerine uyum derecelendirme notunun altıdan düşük olması;

3. Hisse senetlerinin işlem sırasının kesintisiz beş iş gününden fazla süre ile kapalı kalması;

4. Hisse senetlerinin işlem gördüğü pazardan sürekli çıkarılması;

5. Derecelendirme sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona erdiğinin İMKB’ye

bildirilmesi;

6. Derecelendirme kuruluşunun SPK’nın “Derecelendirme Kuruluşları Listesi”nden

çıkarıldığının İMKB’ye bildirilmesi;

7. Derecelendirme kuruluşunun bağımsızlığının ortadan kalktığının İMKB’ye bildirilmesi

Kurumsal Yönetim Endeksi’nin Şirketlere ve Yatırımcılara Sağlayacağı Katma Değer Nedir?

Kurumsal yönetim ilkelerinin uygulamada yaygınlık kazanması, yatırım ortamının iyileştirilmesi, ekonomik istikrarın ve rekabet eşitliğinin sağlanması gibi sonuçlarıyla ekonomik kalkınmaya destek olacaktır. Kurumsal yönetimin kalitesinin yüksek olması, düşük sermaye maliyeti, finansman imkanlarının ve likiditenin artması, krizlerin daha kolay atlatılması anlamına gelmektedir. Kurumsal yönetim hesap verilebilirlik ilkesi gereğince, yönetim performansının objektif olarak izlendiği sistemlerin oluşturulması, şirketlerin performanslarının artışına olanak sağlamaktadır. Bu Kurumsal Yönetim Endeksi’ne dahil olan iyi kurumsal yönetim uygulamalarına sahip şirketlerin değeri ve saygınlığı artacak ve

kurumsal yönetim ilkelerini uygulayan diğer şirketler için bir referans kaynağı olacaklardır.

Bu şirketler ayrıca Türkiye’de portföy yatırımı yapacak yabancı yatırımcıların ilgisinde öncelik sahibi olacaktır. Kurumsal Yönetim Endeksi’ne dahil olmanın şirketlere getireceği bir başka fayda da, İMKB Kotasyon ücretlerinde %50 indirim teşvikinden yararlanma olanağı sağlamasıdır. Bu uygulamanın, diğer şirketleri de Kurumsal Yönetim Endeksi’ne girme konusunda teşvik etmesi ve gelecekte bu Kurumsal Yönetim Endeksi’ne dayalı yeni enstrümanlar oluşturulması beklenmektedir.

Yatırımcı açısından baktığımız zaman ise, bu Kurumsal Yönetim Endeksi’nin hayata geçmesi ile birlikte yatırımcıların kurumsal yönetimi öğrenme süreci hızlanacak ve konu hakkındaki farkındalıkları artacaktır. Kurumsal yönetimin şeffaflık ilkesi gereğince, şirketlerin kamuoyu ile doğru, açık ve karşılaştırılabilir bilgi paylaşımı sağlamaları sonucunda yatırımcılar tatminkar düzeyde kaliteli bilgiye sahip olacaklar ve kaynaklarını etkin bir şekilde yönlendirme olanağı bulacaklardır. Yatırımcılar, tasarruflarını yönlendirecekleri şirketlerin mali raporları kadar, iyi yönetilip yönetilmediğini de göz önünde bulundurmaktadırlar. Kurumsal Yönetim Endeksi’nin açılmasıyla, yatırımlarını yaparken daha iyi kurumsal yönetim uygulamalarına sahip şirketleri seçme şansına sahip olacaklardır.