Yurtdışından alınan hizmetin vergilendirilmesi

1. Stopaj yapılacak mı?
Yurtdışından alınacak serbest meslek mahiyetindeki hizmetler kural olarak Türkiye’de sorumlu sıfatıyla stopaja tabidir. Yurtdışına buna benzer ödemeleri yapanların bu ödemelerin brüt tutarları üzerinden KVK'nın 30. maddesi çerçevesinde BKK ile belirlenmiş oranlarda stopaj yapmaları ve ertesi ay muhtasar beyanname ile beyan etmeleri gerekmektedir. Ancak ödeme yapılan şirket Türkiye'nin Çifte Vergilemeyi Önleme Anlaşması (ÇVÖA) akdettiği bir ülkede yerleşik ise, anlaşma şartları dikkate alınarak stopaj yapılması gerekmeyebilir.

Genel olarak anlaşmalarda (ÇVÖA);
a. Hizmet yurtdışından Türkiye'ye gelinmeksizin verilmişse stopaj yapılmayacağı,
b. Hizmet Türkiye'ye de gelinerek yapılıyorsa bir yılda (veya bazı anlaşmalardaki ifade ile birbirini izleyen 12 aylık dönemde) Türkiye'de hizmet için geçen zamanların 183 günü aşması

gerektiği ifade edilmektedir.

Maliye İdaresi verdiği yazılı görüşlerde Türkiye'deki şirketlerin ÇVÖA'ları bir yana bırakarak, yurtdışındaki şirketlere bu türden ödemeler yaparken stopaj yapmaları gerektiğini, daha sonra yurtdışında mukim şirketin ikili anlaşma hükümlerine uygun durumda olduğunu belgeleyerek kendisinden kesilen tutarı iade alabileceğini belirtiyordu. Ancak, daha sonra idare yine yazılı görüşlerinde eğer ödeme Türkiye'nin ÇVÖA'sı olan bir ülke mukimine yapılıyor ve baştan ÇVÇA da belirtilen şartlara uyulacağı belli ise stopaj yapılmayabileceğini benimsemiş bulunmaktadır.

2. Mukimlik belgesi almalı mıyım?
Ödeme yaptığınız taraf ÇVÖA yapılan bir ülke mukimi olduğunu iddia ediyor ve anlaşma şartlarının varlığından hareketle stopaj yapmayacaksanız, karşı taraftan ilgili vergi idaresinden alınmış bir mukimlik belgesi istenmesi gerekmektedir.

3. Taahhüt belgesi almalı mıyım?
Yabancı şirket şirketinize veya başka şirketlere Türkiye'ye gelerek iş yapmadığı veya gelse bile bir yılda 183 günü aşmadığı, dolayısıyla ÇVÖA şartlarını taşıdığı ve kendisinden stopaj yapılmaması gerektiği iddiasında ise, stopaj uygulamayacağınız yabancı şirketten bu durumu teyit eden bir taahhütname alınması iyi olacaktır.

4. Stopajı brütten mi, netten mi hesaplayacağız?
Stopaj hesaplanması gerekiyor ve ödeme net tutar üzerinden yapılıyorsa, stopajın brütleştirme sonrası hesaplanması gerekmektedir.

5. 183 gün hesabı nasıl yapılıyor?
183 gün hesabı Maliye İdaresinin verdiği bir kısım yazılı görüşlerde adam/gün hesabıyla yapılıyor. Diğer bir ifade ile bir günde yabancı şirketten Türkiye'de kaç kişi varsa hepsi ayrı ayrı gün hesabında dikkate alınıyor. İki kişi varsa iki gün sayılıyor. Bu görüşe katılmıyoruz. Tüzel kişilik tektir. Tüzel kişiliği temsilen kaç kişi Türkiye ye gelirse gelsin hepsi aynı tek (tüzel) kişiyi temsil etmektedir.

Yabancı şirketin Türkiye’de başka projeleri de varsa hepsi 183 gün hesabında dikkate alınmaktadır. Bu yüzden yurtdışından gelen gidenleri, tarihlerini, pasaport kopyalarını dosyalamakta büyük yarar vardır.

6. Fatura dışında ne gibi belgeler olmalı?
Yurtdışından alınan hizmet, ilişkisiz şirketten ise sorun yok. Ancak ilişkili şirketlerden ise fatura yanında verilen hizmeti, hizmetin değerini ortaya koyacak her türlü belgenin saklanması yararlı olacaktır.

7. KDV matrahı ne olacak?
Stopajın matrahı (brüt tutar) aynı zamanda sorumlu sıfatıyla yapılacak KDV beyanının da matrahı olacaktır. Sorumlu Sıfatıyla KDV ÇVÖA olsun olmasın, stopaj yapılsın yapılmasın her halükarda uygulanacaktır.

8. Transfer fiyatlaması açısından ne yapılmalı?
Yurtdışından hizmet aldığınız şirket ilişkili şirketse transfer fiyatlaması hükümlerinin de dikkate alınması gerekmektedir. Hizmetin bedelinin piyasa fiyatlarına uygun olduğunu ortaya koyabilecek her türlü belgenin muhafazası ve piyasaya uygunluğunun araştırılması ve alınan hizmetin varlığını ortaya koyacak belgelerin saklanması gerekmektedir.

9. İşin gümrük boyutu ne olacak?
Yurtdışından gelen fatura daha önce ithal edilen bir malla ilgili ve bu malın maliyetini artırıcı mahiyette ise, ithalat sırasında beyan edilip edilmediği, bu tutarın da ithalat değerinin tespitinde dahil edilip edilmediği sorgulanabilecektir.

10. Ödeme serbest bölgeden yapılıyorsa ne olacak?
Ödemenin serbest bölgeden yapılıyor olması stopaj yükümlülüğünü kaldırmamaktadır.

11. Kur farkları (Stopaj ve KDV için) ne olacak?
Maliye İdaresi verdiği bazı görüşlerde  ÇVÖA olan ülke mukimlerine yapılan ödemelerde kayıt ile ödeme dönemi arasında oluşan kur farkları için ayrıca Sorumlu Sıfatıyla stopaj beyan edilmeyeceğine ilişkin görüşler vermiştir.

12. Ödeme ithalat veya ihracat komisyonu ise ne olacak?
Yurtdışına ihracat komisyonu ödemesi yapılıyorsa Sorumlu Sıfatıyla KDV hesaplanması ve Sorumlu Sıfatıyla stopaj yapılması gerekmemektedir.

13. Debit/credit note kabul edebilir miyiz?
Alacaklandırma notu (credit note) sizin yurtdışına olan borcunuzu azaltması, ilave bir indirim almanız anlamına gelecektir. Maliye İdaresi verdiği görüşlerde credit note kabulünün mümkün olacağını ifade etmiştir.
Borçlandırma notu (debit note) sizin yurtdışına olan borcunuzu artıran ilave fatura anlamına gelen bir belgedir. Eğer gerekli, faturada olması gereken tüm bilgileri taşıyorsa, yabancı bir ülkede Vergi Usul Kanunu'na uyma zorunluluğu getirilemeyeceğinden, kendi ülke mevzuatına uygun olarak düzenlenmiş bu tür belgelerin kabulü gerekmektedir.