T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
Transfer Fiyatlandırması Yoluyla
Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Sirküler/1
| Konusu |
: |
Transfer Fiyatlandırması,
Kontrol Edilen Yabancı Kurum ve Örtülü Sermayeye İlişkin
Formun Doldurulması |
| Tarihi |
: |
24/04/2008 |
| Sayısı |
: |
TF-1/2008-1 |
| İlgili olduğu
maddeler |
: |
Kurumlar Vergisi Kanunu
Madde 7, 12 ve 13 |
| İlgili olduğu
kazanç türleri |
: |
Kurum Kazancı |
1. Giriş
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 1/1/2007 tarihinde
yürürlüğe giren "Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç
dağıtımı" başlıklı 13 üncü maddesine ilişkin ayrıntılı
açıklamaların yapıldığı 1 seri numaralı Transfer Fiyatlandırması
Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğin[1]
"7.1- Yıllık Belgelendirme" başlıklı bölümüne göre, kurumlar
vergisi mükelleflerinin ilişkili kişilerle bir hesap dönemi
içinde yaptıkları işlemler ile ilgili olarak "Transfer
Fiyatlandırması, Kontrol Edilen Yabancı Kurum ve Örtülü
Sermayeye İlişkin Form"u doldurmaları ve kurumlar vergisi
beyannamesi ekinde bağlı bulundukları vergi dairesine
göndermeleri gerekmektedir.
Bu sirkülerin konusunu söz konusu formun doldurulması ile
ilgili açıklamalar oluşturmaktadır.
2. Formun Kapsamı
"Transfer Fiyatlandırması, Kontrol Edilen Yabancı Kurum
ve Örtülü Sermayeye İlişkin Form" tüm kurumlar vergisi
mükellefleri (serbest bölgelerde faaliyette bulunanlar dahil)
tarafından bir hesap dönemi içinde transfer fiyatlandırmasına
ilişkin işlemler, kontrol edilen yabancı kurum ve ortak veya
ortakla ilişkili kişilerden temin edilen borç bulunması halinde
doldurulacaktır.
Buna göre, kurumlar vergisi mükelleflerinin bir hesap dönemi
içinde;
- İlişkili kişilerle gerçekleştirilen mal veya hizmet alım ya
da satım işlemlerinin,
- Yurt dışı iştiraklerinin,
- Ortak veya ortakla ilişkili kişilerden temin edilen bir
borcun
bulunması halinde bu formun doldurulması gerekmektedir.
Form kapsamında yer alan işlemlerden bir veya birkaçının
bulunması durumunda sadece mevcut işleme ilişkin kısım
doldurulacak, form kapsamında yer alan işlemlerin bulunmaması
durumunda ise bu form doldurulmayacak ve beyanname ekinde de
gönderilmeyecektir.
3. Transfer Fiyatlandırması Kapsamındaki İlişkili
Kişilere İlişkin Bilgiler
Kurumlar Vergisi Kanununun uygulamasında ilişkili kişi
kavramı 1 seri numaralı Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü
Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğ'de ayrıntılı olarak
açıklanmış olup, formun (I) numaralı bölümüne, kurumlar vergisi
mükelleflerinin ilgili hesap döneminde mal veya hizmet alım ya
da satımında bulunduğu gerek yurt içinde gerekse yurt dışında
bulunan gerçek kişi ve kurumlara ilişkin bilgiler yazılacaktır.
Bu çerçevede, söz konusu formun bu bölümünde, kurumlar
vergisi mükelleflerinin ilgili hesap dönemi içinde
işlem yaptığı yurt içinde bulunan ilişkili
kişilerin adı-unvanı ve vergi kimlik numarası/T.C kimlik
numarası ile yurt dışında bulunan ilişkili kişiler ve bu
ilişkili kişilerin bulunduğu ülke yazılacaktır. Öte yandan,
kurumlar vergisi mükellefinin yurt dışında işlem yaptığı
ilişkili kişinin bulunduğu ülke ile söz konusu ilişkili kişinin
kanuni/iş merkezinin farklı ülke olması halinde, ilgili sütuna
işlemin yapıldığı ülke adı yazılacaktır.
Kurumlar vergisi mükellefinin sadece yurt içinde bulunan
ilişkili kişilerle işlemlerinin mevcut olması halinde "Yurt
Dışında Bulunan İlişkili Kişi Adı-Unvanı" bölümü, yurtdışındaki
ilişkili kişilerle işlemlerin mevcut olması halinde ise "Yurt
İçinde Bulunan İlişkili Kişi Adı-Unvanı" başlıklı bölümü
doldurulmayacaktır.
4. İlişkili Kişilerle Gerçekleştirilen Transfer
Fiyatlandırmasına İlişkin İşlemler
Formun (II) numaralı bölümüne, mükellefin bir hesap dönemi
içinde ilişkili kişilerle gerçekleştirdiği alım ve satım
işlemlerine ilişkin bilgiler yazılacaktır.
Her bir işlemle ilgili olarak "Alım" sütununa, mal veya
hizmet alımına istinaden ilişkili kişi tarafından sağlanan işlem
tutarı, "Satım" sütununa ise mal veya hizmet satışına istinaden
ilişkili kişiye sağlanan işlem tutarı yazılacaktır.
Alım ve satım sütunlarında yer verilecek tutarlara Katma
Değer Vergisi ve Özel Tüketim Vergisi dahil edilmeyecek olup,
iade, iskonto ve diğer indirimler düşüldükten sonra kalan net
tutarlar yazılacaktır.
4.1. Varlıklar
Formun "Varlıklar" bölümünde yer alan 1 ve 2 numaralı
satırlarda, mükellefin ilişkili kişiler ile yaptığı hammadde,
yarı mamul, mamul ve ticari mal alım veya satımına ilişkin
bilgiler yer alacaktır. Bu satırın alım sütununda mükellefin
ilişkili kişilerden formun ilgili bulunduğu hesap dönemi
içerisinde satın aldığı hammadde, yarı mamul, mamul ve ticari
malların tutarı, satım sütununda ise mükellefin ilgili hesap
dönemi içerisinde ilişkili kişilere sattığı hammadde, yarı
mamul, mamul ve ticari malların tutarı yazılacaktır.
Formda yer alan gayri maddi haklar/varlıklar, patent, ticari
marka, ticari unvan, tasarım ya da model gibi sınaî varlıkların
kullanım hakkı ile edebi, sanatsal eserlerin mülkiyet hakları ve
ticari bilgi birikimi (know how), ticari sırlar gibi fikri
hakları kapsamaktadır. Dolayısıyla bu bölümün 3 numaralı "Gayri
Maddi Haklar/Varlıklar" satırında, alım sütununa mükellefin
formun ilgili bulunduğu hesap dönemi içerisinde edindiği veya
kullandığı gayri maddi varlıklara ilişkin fiyat/bedel, satım
sütununda ise mükellefin ilişkili kişilere sattığı veya
kullandırdığı gayri maddi varlıklara ilişkin fiyat/bedel
yazılacaktır.
Bölümün 4 numaralı "Kiralamalar" satırında, formun ilgili
bulunduğu hesap döneminde mükellefin ilişkili kişilerden yaptığı
kiralama işlemine ilişkin kira bedeli alım sütununa, ilişkili
kişilere kiraya verme işlemine ilişkin kira bedeli satım
sütununa yazılacaktır.
Bölümün 5 numaralı satırında, mükellefin ilişkili kişilerle
ilgili hesap dönemi içerisinde gerçekleştirdiği demirbaşlar,
gayrimenkuller gibi sabit kıymetlere ilişkin alım ve satım
tutarları yazılacaktır.
4.2. Hizmetler
Formun "Hizmetler" ile ilgili bölümünde "İnşaat-Onarım ve
Teknik Hizmetler" ve "Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri"nin yer
aldığı 6 ve 7 numaralı satırlarda, mükellef tarafından ilgili
hesap döneminde ilişkili kişilerden alınan hizmetlere ilişkin
tutarlar alım sütununda, ilişkili kişilere verilen söz konusu
hizmetlere ilişkin tutarlar satım sütununda yer alacaktır.
Bölümün 8 numaralı "Komisyon" satırında, ilişkili kişilere
verilen komisyon tutarı alım sütununa, ilişkili kişilerden
alınan komisyon tutarı satım sütununa yazılacaktır.
Bölümün 9 numaralı satırı ise ilişkili kişilerle
gerçekleştirilen ve yukarıda sayılanlar dışındaki herhangi bir
hizmetin bulunması halinde doldurulacaktır.
4.3. Mali İşlemler
Formun "Mali işlemler" bölümünde yer alan 10 numaralı "Ödünç
Para/Kredi-Faiz" satırına, ilişkili kişilerle formun ilgili
bulunduğu hesap dönemi içerisinde gerçekleştirilen ödünç para ve
kredi işlemlerinde ana paraya ilişkin yıl sonu bakiyesi bu
satırın sol tarafına, yıl içindeki toplam faiz tutarı bu satırın
sağ tarafına ayrı ayrı yazılacaktır. Dolayısıyla ödünç para
alınması durumunda alınan ödünç para tutarı alım sütununun sol
tarafına, verilen faiz alım sütununun sağ tarafına yazılacak
olup, ödünç para verilmesi durumunda ise verilen ödünç para
tutarı satım sütununun sol tarafında, alınan faiz satım
sütununun sağ tarafına yazılacaktır. Ayrıca bu satıra, ödünç
paranın bir unsuru olarak kabul edilen cari hesaplara ilişkin
dönem sonu bakiye tutarı ve yıl içindeki toplam faiz tutarı da
ayrı ayrı yazılacaktır.
Bölümün 11 numaralı "Gayri Nakdi Krediler" satırında alınan
teminat bu satırın alım sütununun sol tarafına, bu işleme
ilişkin verilen komisyon tutarı ise alım sütununun sağ tarafına
yazılacaktır. Verilen teminat satım sütununun sol tarafına, bu
işleme ilişkin alınan komisyon tutarı da satım sütununun sağ
tarafına yazılacaktır.
Bölümün 12 numaralı "Mevduat/Repo-Faiz" satırında,
Mevduat veya repo işlemlerinde; yatıran yönünden, mevduat
veya repo tutarı satım sütununun sol tarafına, söz konusu
mevduat/repo için alınan faiz satım sütununun sağ tarafına ayrı
ayrı yazılacaktır.
Mevduat veya repo işlemlerinde; kabul eden yönünden, mevduat
veya repo tutarı alım sütununun sol tarafına, söz konusu
mevduat/repo için verilen faiz alım sütununun sağ tarafına ayrı
ayrı yazılacaktır.
Bölümün 13 numaralı "Vadeli İşlemler (Türev Ürünler)"
satırında, mükellefin ilişkili kişilerle formun ilgili bulunduğu
hesap dönemi içerisinde gerçekleştirdiği vadeli işlemlere
ilişkin bilgiler yer alacaktır.
Forward işlemleri ile ilgili olarak 13.1 numaralı satırda,
alıcı taraf sözleşmeye göre alımını
gerçekleştirdiği kıymetin sözleşmede belirlenen fiyata/kura göre
oluşan değerini alım sütununda sol tarafa, kıymetin vade
tarihindeki piyasa fiyatına/kura göre oluşan değerini satım
sütununda sol tarafa yazacaktır. Satıcı
taraf ise sözleşmeye göre satımını
gerçekleştirdiği kıymetin sözleşmede belirlenen fiyata/kura göre
oluşan değerini satım sütununda sol tarafa, kıymetin vade
tarihindeki piyasa fiyatına/kura göre oluşan değerini alım
sütununda sol tarafa yazacaktır.
Futures işlemleri ile ilgili olarak 13.2 numaralı satırda,
işlemle ilgili olarak verilen komisyon tutarı alım sütununda sağ
tarafa, alınan komisyon tutarı ise satım sütununda sağ tarafa
yazılacaktır.
Formun 13.3 numaralı opsiyon sözleşmeleri satırında, satın
alma ya da satma hakkı karşılığında verilen opsiyon primi alım
sütununda sağ tarafa, alınan opsiyon primi satım sütununda sağ
tarafa yazılacaktır.
Opsiyon hakkının kullanılması durumunda;
Alım opsiyonunda, alıcı taraf alımı
yapılan kıymetin sözleşmede belirlenen fiyata/kura göre oluşan
değerini alım sütununda sol tarafa, vade tarihindeki piyasa
fiyatına/kura göre oluşan değerini satım sütununda sol tarafa
yazacaktır. Satıcı taraf ise satışı yapılan
kıymetin sözleşmede belirlenen fiyata/kura göre oluşan değerini
satım sütununda sol tarafa, kıymetin vade tarihindeki piyasa
fiyatına/kura göre oluşan değerini alım sütununda sol tarafa
yazacaktır.
Satım opsiyonunda, alıcı taraf alımı yapılan kıymetin
sözleşmede belirlenen fiyata/kura göre oluşan değerini alım
sütununda sol tarafa, kıymetin vade tarihindeki piyasa
fiyatına/kura göre oluşan değerini satım sütununda sol tarafa
yazacaktır. Satıcı taraf satışı yapılan
kıymetin sözleşmede belirlenen fiyata/kura göre oluşan değerini
satım sütununda sol tarafa, kıymetin vade tarihindeki piyasa
fiyatına/kura göre oluşan değerini ise alım sütununda sol tarafa
yazacaktır
Formun 13.4 numaralı para swapı satırında, sözleşmeye baz
alınan kıymeti (döviz/YTL) vade tarihinde alan tarafından
sözleşmede belirlenen kura göre oluşan değeri (vade tarihindeki
değeri) satım sütununun sol tarafına, işlemin yapıldığı
tarihteki kura göre oluşan değeri alım sütununda sol tarafa
yazılacaktır. Öte yandan sözleşmeye baz alınan kıymeti vade
tarihinde veren tarafından sözleşmede belirlenen kura göre
oluşan değeri (vade tarihindeki değeri) alım sütununun sol
tarafına, işlemin yapıldığı tarihteki kura göre oluşan değeri
ise satım sütununda sol tarafa yazılacaktır.
Formun 13.5 numaralı faiz swapı satırında, sözleşmeye
istinaden verilen faiz alım sütununda sağ tarafa, alınan faiz
satım sütununda sağ tarafa yazılacaktır.
Bölümün 14 numaralı "Menkul Kıymetler" satırına, Hazine
Bonosu, Devlet Tahvili, Eurobond veya bir başka menkul kıymetin
alım veya satımına ilişkin işlemlerde işlemin niteliğine göre
ana para bu satırın sol tarafına, faiz ise sağ tarafına ayrı
ayrı yazılacaktır.
Bölümün 15 numaralı "Sigorta" satırına, ilişkili kişi
kapsamında verilen prim tutarı alım sütununa, ilişkili
kişilerden alınan prim satım sütununa yazılacaktır.
4.4. Diğer İşlemler
Formun "Diğer İşlemler" bölümünde yer alan 17 numaralı
"İkramiye ve Benzeri Ödemeler" satırında, alım sütununa formun
ilgili bulunduğu hesap dönemi içerisinde ilişkili kişilere
verilen ikramiye, prim ve benzeri ödemelerin tutarı, satım
sütununa ise ilişkili kişilerden alınan bu tür ödemelerin tutarı
yazılacaktır.
Bölümün 18 numaralı "Grup İçi Hizmetler" satırına 1 seri
numaralı Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı
Hakkında Genel Tebliğin "11- Grup İçi Hizmetler" başlıklı
bölümünde yer alan açıklamalar çerçevesinde, mükellefin formun
ilgili bulunduğu hesap döneminde ilişkili kişiler arasında
gerçekleşen grup içi hizmet sözleşmelerine ilişkin bilgiler yer
alacaktır. Dolayısıyla, grup içi hizmet kapsamında alınan
hizmete ilişkin tutar alım sütununa, verilen hizmete ilişkin
tutar ise satım sütununa yazılacaktır.
4.5. Yapılan İşlemlerin Toplamı
Bu bölüme varlıklar, hizmetler ve diğer işlemler bölümlerinde
yer alan tutarların toplamı ile mali işlemler bölümünde anapara
ve faiz bölümlerinde yazılı tutarlar toplanarak yazılacaktır.
5. Transfer Fiyatlandırmasına Konu Olan İşlemlerde
Kullanılan Yöntemler
Bu bölüme, kurumlar vergisi mükelleflerinin ilgili hesap
dönemi içinde ilişkili kişilerle yaptığı ve formun "II- İlişkili
Kişilerle Gerçekleştirilen Transfer Fiyatlandırmasına İlişkin
İşlemler" bölümündeki işlemler için kullandığı yöntemler ve
anılan bölümde yer alan alım satım tutarları yazılacaktır.
Formun bu bölümünde yer alan alım ve satım sütunlarına
ilişkin "Toplam İşlem Tutarı", "II- İlişkili Kişilerle
Gerçekleştirilen Transfer Fiyatlandırmasına İlişkin İşlemler"
bölümünde yer alan "Yapılan İşlemlerin Toplamı" satırının alım
ve satım sütunlarında yer alan tutarlara eşit olmalıdır.
6. Kurumun Yurtdışı İştiraklerine İlişkin Bilgiler
Kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği hesap döneminde,
kurumların yurtdışı iştiraklerinin bulunması halinde bu bölüm
doldurulacaktır.
Tablodaki sütunlar itibarıyla, iştirak edilen her bir
yurtdışı iştirak için ayrı ayrı olmak üzere, yurtdışı iştirakin;
- Unvanı,
- Kanuni veya iş merkezinin bulunduğu ülke,
- Toplam gayrisafi hasılatı
ile yurtdışı iştirakte kurumun sermaye, oy veya kâr payı
oranı (hangi oran daha yüksekse o oran dikkate alınacaktır)
yazılacaktır.
7. Örtülü Sermaye Uygulamasına İlişkin Bilgiler
Kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği hesap döneminde
ortak veya ortakla ilişkili kişilerden temin edilen bir borç
bulunması halinde bu bölüm doldurulacaktır. Buna göre;
- "Aktif Toplamı" : Kurumun hesap dönemi başında
çıkartılmış olan bilânçosunda yer alan bilgilere göre
doldurulacaktır.
- "Toplam Borçlar": Kurumun hesap dönemi başında
çıkartılmış olan bilânçosunda yer alan bilgilere göre
doldurulacaktır.
- "Öz Sermaye Tutarı": Kurumun öz sermayesi bu
tabloda yer alan Aktif Toplamı ve Toplam Borçlar dikkate
alınarak, 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin
"12.1.5" bölümünde yapılan açıklamalar çerçevesinde
hesaplanacaktır.
- "Toplam Faiz Giderleri": Ortak veya ortakla
ilişkili kişilerden temin edilen borç nedeniyle hesap dönemi
içinde gerçekleşen ve maliyetlere veya faaliyet giderlerine
intikal etmiş olan faiz giderlerinin toplamı yazılacaktır.
- "Toplam Kur Farkı Giderleri": Ortak veya ortakla
ilişkili kişilerden temin edilen borç nedeniyle hesap dönemi
içinde gerçekleşen ve maliyetlere veya faaliyet giderlerine
intikal etmiş olan kur farkı giderlerinin toplamı yazılacaktır.
- "Ortak veya Ortakla İlişkili Kişilerden Temin Edilen
Borçların En Yüksek Olduğu Tarihteki Toplam Tutarı": İlgili
hesap döneminde ortak veya ortakla ilişkili kişilerden temin
edilen borçların en yüksek olduğu tarihteki toplam tutarı
yazılacaktır.
8. Diğer Hususlar
Kendilerine özel hesap dönemi tayin edilen kurumlar vergisi
mükelleflerinin de, bir hesap dönemi içinde ilişkili kişilerle
yaptıkları mal veya hizmet alım ya da satım işlemleri ile ilgili
olarak "Transfer Fiyatlandırması, Kontrol Edilen Yabancı Kurum
ve Örtülü Sermayeye İlişkin Form"u doldurmaları ve kurumlar
vergisi beyannamesi ekinde bağlı bulundukları vergi dairesine
göndermeleri gerekmektedir.
Bilindiği üzere söz konusu form, 2 seri numaralı Transfer
Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel
Tebliği ile değiştirilmiş, ayrıca 2007 hesap dönemine münhasır
olmak üzere, formun 2008 hesap dönemi ikinci geçici vergi
beyannamesinin ekinde Ağustos ayının ondördüncü günü akşamına
kadar verilebileceği belirtilmiştir. Ancak, yukarıda da
belirtildiği gibi anılan form Ocak-Haziran/2008 dönemine ilişkin
geçici vergi beyannamesi ekinde gönderileceğinden,
kendilerine tayin edilen özel hesap dönemi 2008 yılında sona
erecek olan kurumlar vergisi mükelleflerinin bu formu hesap
dönemlerinin kapandığı ayı takip eden dördüncü ayın 25 inci günü
akşamına kadar kurumlar vergisi beyannamesi ekinde göndermeleri
gerekmektedir.
Öte yandan, anılan Tebliğ ekinde değiştirilen formun
doldurulmasında bu sirkülerde yapılan açıklamaların dikkate
alınması gerekmektedir. Dolayısıyla, söz konusu Tebliğin yayım
tarihinden önce formu bağlı bulundukları vergi dairesine
göndermiş olan kurumlar vergisi mükelleflerinin değiştirilen
formu yeniden düzenleyerek göndermelerine gerek bulunmamaktadır.
Bilgi ve gereği ilgililere duyurulur.
Mehmet Akif ULUSOY
Gelir İdaresi Başkanı
[1] 18 Kasım 2007 tarihli ve 26704 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanmıştır.
